Các vấn đề chính
Ngành chăn nuôi vịt tại Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức nghiêm trọng về phúc lợi động vật trong cả hai hệ thống sản xuất thịt và trứng.
Vịt đẻ trứng
Ngỗng sau khi bị giật lông (Ảnh: Andrew Skowron)
Giật lông cánh sống
Giật lông cánh sống là một quá trình gây đau đớn tột cùng cho vịt. Người chăn nuôi sẽ giật từng chiếc lông cánh bằng tay trong khi vịt vẫn còn sống, xé rách các tế bào xung quanh và gây tổn thương dây thần kinh cũng như mạch máu trong quá trình này. Bởi vì mỗi chiếc lông được nối với một dây thần kinh nhạy cảm, nên tác động một lực kéo bất chợt sẽ gây ra cơn đau nhói dữ dội. Vịt thường sẽ vùng vẫy rất mạnh, đập cánh, khóc thét khi bị giật cánh, thể hiện rõ dấu hiệu của đau khổ tột độ.
Sau khi bị giật lông, da và lỗ chân lông vẫn còn sưng, tấy, đau trong nhiều ngày, và các vết thương hở dễ bị nhiễm trùng. Điều này có nghĩa là vịt tiếp tục phải chịu cơn đau rát hoặc nhức, nhói rất lâu sau khi việc giật lông kết thúc.
Nước uống bẩn ở các trang trại vịt nuôi thả
Các ao nước không được quản lý tốt tại các trang trại nuôi thả vịt đẻ lấy trứng ở Việt Nam có thể chứa đầy chất thải và chất hữu cơ đang phân huỷ, tạo điều kiện sống lý tưởng cho các vi khuẩn có hại, vi rút và ký sinh trùng. Dịch bệnh có thể lây lan dễ dàng khi vịt uống hoặc tắm tại nguồn nước bẩn này. Lớp tảo sinh sôi có thể làm tăng lượng độc tố, gây hại thêm cho vịt.
Thường vịt rất hiếm khi được cung cấp nước uống sạch, riêng biệt tại các trại này. Không có nước uống sạch, vịt thường sẽ hấp thụ mầm bệnh và chất thải ô nhiễm hàng ngày, từ đó làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, đau rát da hoặc mắt, và căng thẳng nghiêm trọng. Vịt bệnh thường đẻ ít hơn, trứng kém chất lượng hơn và lớn chậm hơn. Các ao nước bị ô nhiễm cũng chính là các bể chứa mầm bệnh lâu dài, làm tăng nguy cơ bùng phát dịch bệnh.
Vịt thịt
Lồng chuồng vịt tại Đài Loan (Ảnh: Jo-Anne McArthur / WeAnimals)
Xuất hiện các hệ thống lồng chuồng
Khi ngành công nghiệp thịt vịt ngày càng thâm canh hóa, nuôi vịt thịt trong chuồng lạnh với môi trường sống trơ trọi ngày càng trở nên phổ biến. Đáng lo hơn cả, một số người chăn nuôi đã bắt đầu nhốt vịt thịt vào trong các hệ thống lồng chuồng hẹp.
Lồng chuồng gây ra cho vịt nỗi đau liên tục, nặng nề về cả thể chất lẫn tinh thần. Bị nhốt trong không gian nhỏ, đông đúc với sàn chuồng thô ráp khiến vịt không thể di chuyển, và bề mặt sàn cứng sẽ gây ra chấn thương như xước, viêm chân. Hệ thống này tước đi cơ hội được chơi, khám phá, tương tác xã hội, bộc lộ hành vi tự nhiên ở vịt, khiến chúng bị căng thẳng, tức giận và buồn chán trường kỳ.
Cuộc sống trong một cái chuồng chỉ có sự đau đớn, thiếu tốn và bất lực, không thể trải nghiệm niềm vui hay được đáp ứng nhu cầu.
Các vấn đề nghiêm trọng khác
-
Hệ thống chuồng lạnh đang ngày một phổ biến thường không cho phép vịt được tiếp xúc với nước để tắm. Điều này ngăn cản chúng được thực hiện những hành vi tự nhiên nhất của loài.
Nếu không được tiếp cận với nguồn nước mở, vịt sẽ gặp phải rất nhiều vấn đề phúc lợi: chúng không thể duy trì tình trạng mắt, mũi, và lông bình thường thông qua các hành vi làm sạch tự nhiên. Chúng cũng sẽ dần phát triển bệnh viêm đệm bàn chân, và có cảm xúc tức giận vì không thể thực hiện những hành vi tự nhiên nhất của loài.
-
Vịt sở hữu đôi chân có màng để phù hợp với tập tính bơi lội và đi bộ trên những mặt phẳng mềm.
Kể cả ở những trang trại nuôi ít thâm canh hơn, vịt thường sống trong những chuồng nuôi sử dụng sàn lưới mắt cáo bằng kim loại hoặc sàn nhựa cứng. Việc tiếp xúc lâu dài với sàn chuồng cứng và thô ráp như vậy khiến vịt phát triển những vết thương chân gây đau đớn.
-
Ở Việt Nam, việc giết mổ vịt hay các loài gia cầm sống ở các chợ truyền thống khá phổ biến. Các lò mổ tập trung, hiện đại không được sử dụng. Thay vào đó, những lò mổ quy mô nhỏ, thủ công và thường không được cấp phép lại hoạt động rải rác ở nhiều khu vực tại các tỉnh thành. Những cơ sở này thường không được thanh tra hay kiểm soát bởi các cơ quan thú y, đồng nghĩa với việc họ sẽ gần như không tuân theo các quy định về vệ sinh và an toàn thực phẩm.
Do thiếu các thiết bị cần thiết, vịt ở những cơ sở giết mổ trên hay tại các chợ truyền thống không được gây choáng trước khi chết. Chúng có thể còn hoàn toàn tỉnh táo trong quá trình bị cắt cổ hay bị chặt đầu, khiến cho chúng phải chịu nỗi đau dữ dội và khủng khiếp một cách kinh hoàng trước khi chết.
-
Trong thực tế, các hộ chăn nuôi nhỏ thường nhồi nhét quá nhiều gia cầm sống trên các phương tiện cực kỳ nhỏ, bao gồm cả xe máy. Ngay cả các xe tải lớn được thiết kế để vận chuyển gia cầm cũng thường rất chật chội, mất vệ sinh và không cung cấp thức ăn hay nước uống cho vịt, dẫn đến mức độ căng thẳng tâm lý và sốc nhiệt rất cao.
Đọc Báo cáo Tổng quan của chúng tôi
Báo cáo Tổng quan của chúng tôi là bản đánh giá toàn diện đầu tiên về các vấn đề phúc lợi trong ngành chăn nuôi vịt tại Việt Nam, nêu lên bức tranh toàn cảnh về các thách thức, các bên liên quan và cơ hội thay đổi. Báo cáo sẽ sớm được công bố.
Liên hệ với chúng tôi để nhận bản Báo cáo sớm